در این بخش با روش اجرای برنامه های پی اچ پی آشنا می شوید ، زبان پی اچ پی یک زبان برنامه نویسی سمت سرور است به این معنی که کدهای PHP توسط سرویس دهنده اجرا شده و خروجی آنها به سرویس گیرنده ارسال شده و نمایش داده می شود. در نتیجه برای برنامه نویسی PHP باید سرویس دهنده وب وجود داشته باشد.

روش اجرای برنامه های PHP

در هر ارتباط شبکه ای کلاینت/سرور دو نوع سیستم شرکت دارند:

سرویس گیرنده – سیستمی که بتواند از سرویس دهنده وب درخواست سرویس کند. معمولا وظیفه مرورگر است که با درخواست یک صفحه وب با سرویس دهنده ارتباط برقرار کرده و نتیجه دریافتی را نمایش می دهد.

سرویس دهنده – سیستمی است که دارای نرم افزارهای یا سرویس های خاصی بوده و می تواند به درخواست های سرویس گیرنده پاسخ دهد. سرویس دهنده های مختلفی وجود دارد.

اسکریپت (برنامه ) های PHP روی سرویس دهنده وب قرارگرفته و توسط مرورگر از روی سرویس گیرنده درخواست می شوند. در عمل سرویس دهنده و سرویس گیرنده می توانند روی یک سیستم باشند یا روی دو سیستم مجزا قرار بگیرند در هر صورت ارتباط آنها به شیوه کلاینت/سروری و براساس پروتکل کاربردی HTTP می باشد.

شکل زیر ارتباط بین کلاینت و سرور را در پروتکل HTTP نشان می دهد:

پروتکل http

 

 

سرویس دهنده هایی که در وب استفاده شده و برنامه های پی اچ پی را میزبانی می کنند دارای سه نوع خدمات هستند:

۱- سرویس دهنده وب (Web Server)

برنامه یا سرویسی است که بر روی یک سرویس دهنده اینترنتی و یا کامپیوتر محلی در حال اجرا بوده و به درخواست های HTTP (در خواست هایی که بوسیله مرورگر فرستاده می شود ) پاسخ می دهد. برای راه اندازی سرویس دهنده وب کافی است یکی از نرم افزار ها یا سرویس های زیر را روی ان نصب و استارت کنیم.

IIS : یکی از اجزای سیستم عامل ویندوز ۲۰۰۰  و بالاتر که می توان آنرا فعال نمود.

Apache : یک سرویس دهنده وب کوچک و قدرتمند برای کار در محیط های ویندوز و لینوکس

بنابراین برای اینکه یک کامپیوتر بتواند نقش سرویس دهنده وب را بصورت محلی یا در شبکه داشته باشد باید یک نرم افزار وب سرور مثل IIS یا Apache را روی آن نصب و فعال کنیم. ولی معمولاً برای برنامه نویسی پی اچ پی از وب سرور آپاچی استفاده می کنند. تا بتوانند در محیط لینوکس هم اجرا شوند.

۲- سرویس دهنده کاربردی(Application Server)

برای اجرای دستورات برنامه نویسی به هر زبان نیاز به یک مفسر، کتابخانه ها و ابزارهای مخصوص آن است. سیستمی که این امکانات را داشته باشد می تواند برای اجرای برنامه ها استفاد شده و سرویس دهنده کاربردی گفته می شود. برای اجرای برنامه های نوشته شده به زبان PHP ، باید مفسر زبان PHP روی سیستم نصب شده باشد.

۳-سرویس دهنده داده (Data Server)

مجموعه ای از امکانات نرم افزاری برای دسترسی برنامه های کاربردی به بانک های اطلاعاتی است  که وظیفه دریافت دستورات و اجرای آن بر روی بانک اطلاعاتی و برگرداندن نتایج به برنامه درخواست کننده را برعهده دارند. معمولا این سیستم ها در خواست ها را با زبان SQL دریافت می کنند و قادرند آنها را تفسیر و اجرا کنند. نتیجه دستور SQL ممکن است یک مقدار منطقی مبنی بر اجرای موفقیت آمیز دستور یا وقوع خطا بوده  و یا یک مجموعه سطر از یک یا چند جدول اطلاعاتی باشد.یکی از این سیستم ها MySQL است که سازگاری بسیار زیادی با سرویس دهنده apache و زبان PHP دارد.

انتخاب نرم افزارها برای برنامه نویسی پی اچ پی

بر اساس مطالب فوق به این نتیجه رسیدیم که برای برنامه نویسی پی اچ پی، نیاز به نصب و راه اندازی سه نرم افزار زیر دارید:

Apache – بعنوان وب سرور

MySQL – بعنوان دیتاسرور

PHP – بعنوان زبان برنامه نویسی

یک مرورگر برای ارتباط با سرور و درخواست اجرای برنامه های PHP .

حالا چه همه این امکانات روی یک سیستم قرار داشته باشند یا آپاچی و مای اس کیوال و پی اچ پی روی کامپیوتر سرور و مرورگر روی سیستم کلاینت، باید درخواست صفحات وب توسط مرورگر به آدرس سرور آپاچی فرستاده شود، پاسخ به مرورگر برگردانده و نمایش داده شود.

در پروتکل HTTP ، ابتدا سرویس گیرنده به عنوان شروع کننده ارتباط درخواستی (Request) را به سرویس دهنده ارسال کرده و سرویس دهنده وب با گرفتن درخواست آنرا بررسی نموده و اگر درخواست برای یک صفحه html بود محتوای فایل درخواستی را بعنوان پاسخ (Response) به سرویس دهنده برمی گرداند و چنانچه درخواست مربوط به یک اسکریپت اجرایی (برنامه پی اچ پی ) بود با کمک سرویس دهنده کاربردی خاصی(مفسر زبان پی اچ پی ) اسکریپت را اجرا کرده و خروجی ان که با قالب HTML است را به  مرورگر برگشت می دهد.

شکل زیر نحوه درخواست، اجرای آن و برگشت نتیجه را برای برنامه های php نشان می دهد:

مراحل اجرای برنامه های پی اچ پی

به طور خلاصه مراحل اجرای یک برنامه پی اچ پی بصورت زیر است:

مرحله ۱: کاربر آدرس راه دور و نام برنامه پی اچ پی(http://www.codenevisan.com/list.php) را در نوار آدرس مرورگر نوشته و درخواست می کند.

مرحله ۲: مرورگر درخواست را به شبکه می فرستد. بعضی اوقات سرویس گیرنده به همراه درخواست (request)مجموعه ای از اطلاعات دریافتی از یک فرم اطلاعاتی یا اطلاعات دیگری را هم به سرویس دهنده ارسال می نماید.

مرحله ۳: درخواست بر اساس آدرس تعیین شده تحویل کامپیوتر سرور می شود و چون پروتکل HTTP را دارد تحویل برنامه وب سرور می شود.

مرحله ۴: وب سرور محتوای فایل درخواستی را از هارد دیسک می خواند.

مرحله ۵: پسوند فایل بررسی می شود و چون PHP است برای اجرای آن از مفسر زبان پی اچ پی کمک گرفته می شود.

مرحله ۶: مفسر PHP دستورات برنامه را اجرا می کند.

مرحله ۷: اگر برنامه دستوراتی برای کار با بانک اطلاعاتی داشته باشد، از MySQL برای اجرای درخواست ها کمک گرفته می شود. MySQL با بانک اطلاعاتی که روی هارد دیسک قرار دارد در ارتباط بوده و دستورات را روی آن اجرا می کند.

مرحله ۸: نتایج حاصل از بانک اطلاعاتی (مثلاً لیست رکوردها) به مفسر PHP برگردانده می شود. و مفسر پی اچ پی نتایج را در صفحه درج می کند.

مرحله ۱۰ : نتیجه اجرای برنامه که یک صفحه HTML  است به سمت کلاینت فرستاده می شود.

مرحله ۱۱: مرورگر صفحه وب را به کاربر نمایش می دهد.

در جلسه بعد روش نصب نرم افزارهای Apache ، MySQL و PHP را آموزش خواهیم داد.

 

نمایش قابل چاپ